|
GEBELİK REHBERİ
GEBELİK ÖNCESİ
Bebek sahibi olmaya karar verdiğinizde ya da gebe olduğunuzu
öğrendiğinizde aşağıdaki soruların cevaplarını vermelisiniz.
1. KIZAMIK AŞISI OLDUNUZ MU?
Kızamık hastalığı bebeğin iç organlarının oluştuğu ilk
döneme rast gelirse, bebek önemli bozukluklara sahip
olabilir. Doktorunuza başvurarak kızamığa karşı
bağışıklığınız var mı, yok mu öğrenmek için kan testi
yaptırın. Bağışıklığınız yoksa kızamık aşısı yaptırın.
2. KRONİK BİR HASTALIĞINIZ VAR MI?
Şeker, kalp yada sara gibi hastalığınız olup olmadığını
doktorunuzla görüşün. Eğer var ise doktorunuz değişik
tedaviler önerebilir.
3. YAŞINIZ KAÇ ?
Gebelik için en uygun yaşlar 20-30 yaş arasıdır. Doğum
aralıkları en az 2 yıl olmalıdır. 35 yaşın üzerinde
annelerde riskli doğun oranı yüksektir. İleri yaşlarda
mongol çocuk riski fazladır. 18 yaşından küçük annelerde ise
özürlü doğum veya düşük kilolu bebek ihtimali yüksektir.
4. DOĞUM KONTROL HAPI
Eğer doğum kontrol hapı kullanıyorsanız bunu en az 3 adet
dönemi öncesi bırakınız.
5. ÇALIŞAN BİR KADIN MISINIZ ?
Siz yada eşinizin içi, radyasyon, kimyasal maddeler, kurşun,
narkoz vb. ile ilgiliyse gebelik öncesi daha az riskli bir
işe geçmelisiniz. Ayrıca ağır yük kaldırmayı gerektiren bir
iş ise, işyerinizden görev değişikliği isteyebilirsiniz.
6. KİLONUZ NE DURUMDA ?
Gebelik başlangıcından en az 6 ay öncesinden kilonuzu
boyunuzla doğru orantılı hale getirin.
7. İÇKİ & SİGARA
Gebeliği düşündüğünüzden itibaren bu iki düşmanı terk edin.
Bebeğe en çok zarar verebilecek iki unsur; alkol ve
sigaradır.
GEBELİĞE BAŞLANGIÇ
Hamileliği düşünüyorsanız, yaşam düzenizi, bebeğe zarar
verecek etkilerden uzak durma üzerine kurun. Unutmayın;
bebeğin tüm önemli organları hamileliğin ilk 3 ayında
oluşur. Bu dönem gebelikte en kritik süre olarak kabul
edilir.
GEBELİĞİN İLK BELİRTİLERİ
Aşağıdaki değişikliklerin bir yada birkaçı gebe
olabileceğinizin göstergesidir. İlk başta bunların hiçbirini
hissetmeyebilirsiniz, ama içgüdüsel olarak bazı şeyleri
farklı duyumsadığınız için gebe olduğunuzu tahmin
edebilirsiniz.
? Adet gecikmesi, adetiniz düzensizse, sinirler açısından
gergin, hasta ya da yoğun çalışma içerisinde iseniz adet
gecikmesi gebe kalıp kalmadığınız hakkında pek bilgi vermez.
Ayrıca gebe kaldıktan sonraki ayda da adet dönemine gelen
günlerde hafif bir kanama görülebilir. Buna halk arasında
“üstün görme” adı verilir.
? Göğüslerde hafif büyüme, duyarlılık, bazen karıncalanma
görülebilir.
? Ağızda güçlü bir metalik tat.
? Sürekli yorgunluk, halsizlik.
? Normal vajinal akıntıda görülen artış.
? Günün her saatinde görülebilen bulantı, bazen kusma.
? Alkol, kahve, sigara gibi bazı şeylere karşı tiksinti,
bazı besinlere karşıda aşırı istek (aşerme)
? Hormonel değişikliklere karşı bağlı olarak aşırı
duygusallaşma.
? Sık idrar gitme isteği görülebilir..
GEBELİĞİN KESİNLEŞMESİ
Gebe kaldığınızdan kuşkulandığınızda bunu en kısa zaman da
kesinleştirmelisiniz. Bu amaçla günümüzde kullanılan en
yaygın yöntem idrarla gebelik testidir. Bu test, adet
gecikmesinden yaklaşık iki hafta sonra doğru bilgi verir.
İki adet dönemi gecikme olduğunda ise doktorunuz vajinal
muayene ile gebe kalıp kalmadığınızı söyleyebilir.
NELERDEN SAKINMALI
SİGARA KULLANIMI
Sigara içmeniz bebeğinizi oksijensiz bırakır. Sigara ayrıca
düşük, ölü doğum ve anormal bebek sahibi olma riskini de
artırır. Ne kadar çok sigara içerseniz risk de o kadar çok
olacağından sigarayı bütünü ile bırakmalısınız. Eğer
bırakamıyorsanız dumanı akciğerinize çekmemelisiniz. Pasif
sigara içimi de zararlı olduğundan sigara içilen yerlerden
uzak durunuz.
ALKOL
Alkol kullanımı bebeğinize ciddi zararlar verebilir. Alkolün
ne kadarının güvenli olduğunu kimse bilmediğinden, en iyisi
gebelik süresince hiç alkol kullanmamaktır.
İLAÇLAR
İlaçların çoğu bebeğe zararlı olabilir. Bu nedenle gebe
olduğunuzu bilen bir doktor tarafından verilmemişse,
gebeliğiniz süresince tüm ilaçlardan kaçınmalısınız. Buna
aspirin gibi basit görünen ilaçlarda dahildir. Şeker
hastalığı gibi önemli bir hastalığınız varsa doktorunuz
ilacınızın dozunu gebeliğe göre ayarlayabilir.
DİĞER RİSKLER
Kedi, köpek dışkısı ve çiğ et anne karında bebeğe zararlı
olabilecek toksoplazma denen bir paraziti taşıyabilir.
Bahçede çalışırken eldiven kullanın, mutfakta çiğ etlere
dokunduktan sonra ellerinizi iyice yıkayın. Bazı yörelerde
sevilen çiğ köfte gibi yiyeceklerden uzak durun.
GEBELİKTE BESLENME
Gebelikte beslenme diğer dönemlerdeki beslenmeden çok daha
önemlidir. Bebeğin tek besin kaynağı vardır. SİZ… Gebelikte
ne beslenme alışkanlıklarının ne de damak zevkinin
değiştirilmesi gerekmez. DENGELİ ve ÇEŞİTLİ beslenmek
önemlidir. Yapacağınız tek şey doğal, taze ve bol çeşitli
besinler almaktır. Ancak şu anda kadar yediklerinizin
arasında bebeğe zarar verecek bir şey olup olmadığını
araştırmanızda fayda var.
SAĞLIKLI BEBEK İÇİN BESLENME
KALSİYUM
Bebeğinizin gebeliğinin 8. haftasında oluşmaya başlayan
kemik ve dişlerinin gelişimi için önemlidir.
Beyaz Ekmek
Yağı Alınmış Süt
Yarım Yağlı Peynir
Lor Peyniri
Taze Badem
Sardalye
C VİTAMİNİ
Plasenta için yararlıdır. Vücudun hastalık etkenlerine karşı
direncini artırır ve demirin bağırsaklarda emilimini
kolaylaştırır.
Lahana
Greyfurt
Domates
Karnabahar
Bürüksel Lahanası
Portakal
Patates
Çilek
FOLİK ASİT
Bebeğin merkezi sinir sisteminin gelişmesi için folik asit
gereklidir. Her gün alınmalıdır. Çiğ ya da çok az haşlayarak
yemelisiniz.
Ispanak
Karnabahar
Fındık
Yerfıstığı
PROTEİN
Gebelikte protein gereksinimi artığı için protein içeren
besinleri almalısınız.
Tavuk eti
Yoğurt
Mercimek
Kaşar Peyniri
Yağsız Kırmızı Et
Balık
Yer Fıstığı
Fıstık Ezmesi
Yumurta
LİFLİ GIDALAR
Lifli (posalı) gıdalar gebelikte sık görülen kabızlığın
önlenmesinde çok yararlıdır.
Kepekli Ekmek
Ahududu
Kepekli Makarna
Pırasa
Kuruyemiş
Bezelye
Kuru Kayısı
Kuru Üzüm
DEMİR
Bebeğin ve annenin ana ihtiyaçlarından biridir. Demir
eksikliği yorgunluk ve saç dökülmesi gibi fiziksel
belirtiler ortaya çıkar.
Gıdalar yoluyla alınan demir yeterli olmaz. Demir içeren
ilaçlarında tavsiye olarak alınması gerekir.
Yağsız Kırmızı Et
Ton Balığı
Fındık
Karaciğer
GEBELİKTE ÖNERİLEN YARARLI VE ZARARLI BESİNLER
EN YARARLI BESİNLER
? Süt, yoğurt, peynir
? Yeşil yapraklı sebzeler
? Yağsız kırmızı et
? Tavuk eti
? Sardalye
? Portakal
? Balık
? Kepekli ekmek
EN ZARARLI BESİNLER
? Genel olarak tatlı ve şekerlemeler
? Şekerli marmelatlar
? Alkol ve likörler
? Gazlı ve şekerli içecekler
? Aparatifler
? Kızartmalar
? Çok fazla kahve ve çay
? 2 kişilik yemek
? Sigara
GEBELİKTE ÖNERİLEN GÜNLÜK BESİN MİKTARLARI
SABAH KAHVALTISI
1 Su bardağı süt (200d)
Beyaz peynir 30-60 gr.
1 Yumurta
1 Dilim ekmek
Şeker (15-30) gr
ÖĞLE YEMEĞİ
1 Porsiyon et (ızgara-haşlama 200 gr)
1 Porsiyon sebze (200 gr)
½ Su bardağı yoğurt (100 gr)
1 Porsiyon meyve (200-250 gr)
AKŞAM ÜZERİ KAHVALTISI
1 Su bardağı süt (200 cc)
AKŞAM YEMEĞİ
1 Porsiyon et veya balık (200 gr)
1 Porsiyon sebze (200 gr)
1 Dilim Ekmek
1 Su bardağı meyve suyu
GEBELİKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR
Gebeliğiniz sırasında aldığınız besinler plasenta aracılığı
ile bebeğinize de geçmektedir. O yüzden bebeğinize zararlı
olabilecek besin maddelerinden korunmanız gerekir.
YAĞLAR
Dengeli bir diyette toplam enerji ihtiyacının %30’u yağlar
tarafından karşılanmalıdır. Tüketilecek yağların seçimince
bitkisel kökenli olanlar (zeytin ve mısırözü yağları ),
hayvansal olanlara (tereyağı, iç yağı) tercih edilmelidir.
İŞLENMİŞ YİYECEKLER
Konserve gibi işlenmiş yiyeceklerden gebeliğiniz süresince
uzak durmalısınız. Bu tür yiyeceklere genellikle fazladan
şeker yada tuz katılmıştır; fazlaca yağ içerebilir,
içlerinde gereksiz koruyucu, tatlandırıcı, renklendiriciler
bulunabilir. Ürünlerin etkilerini dikkatlice okuyup yapay
maddeleri içermeyen yada az içerenleri seçmelisiniz.
DONDURULMUŞ YİYECEKLER
İşyeri yemekhanelerinde verilen sıcak yemeklerden, önceden
pişirilmiş süpermarket yiyeceklerinden, yeni pişirilmiş ve
sıcak olmayan tavuk etinden sakınmanız gerekir. Bunlarda
bebeğinize geçip tehlike yaratabilecek bakteriler
bulunabilir.
SÜT VE PEYNİR
Tam mayalanmamış peynir ve pastörize edilmemiş süt de
zararlı olabilir. Mutlaka pastörize edilmiş süt içilmelidir.
SIVILAR
Gebelikte böbrekleri çalıştırmak ve kabızlığı önlemek için
bolca sıvı içilmesi çok yararlıdır.
En iyi içecek sudur. Bu nedenle gebelikte istediğiniz kadar
bol su içebilirseniz.
ÇAY – KAHVE – KAKAO
Bunların hepsinde bulunan kafeinin sindirim sistemine bazı
zararlı etkileri vardır. Kafein içeren içecekleri günde 3
fincandan fazla içmeyiniz. Hatta mümkünse gebeliğiniz
boyunca
hiç yaklaşmayınız.
BİTKİ ÇAYLARI
Gebelik sırasında bitki çayları içmek istiyorsanız bunların
etkilerini iyice araştırınız.
Paketlenmiş olarak satılan hazır bitki çaylarının bir
bölümünde bebeği etkileyebilecek katkı maddeleri olabilir.
Ancak çoğunun bebeğe zararı yoktur. Hatta ahududu
yaprağından hazırlanan çayın doğumu kolaylaştırdığına
inanılır.
ŞEKER
Kek, bisküvi, reçel ve meşrubat gibi şekerli yiyecek ve
içecekte gerekli besin maddeleri azdır. Kilo almanıza neden
olabilir. Enerjinizi ekmek gibi karbonhidratlardan almanız,
şekeri azaltmanız yararlıdır.
TUZ
Gebelikte aldığınız tuzun miktarını düşürmeniz önemlidir.
Fazla tuz bacaklarda şişmelere ve sonuç olarak
tansiyonunuzun yükselmesine yol açar.
AŞERME
Gebelikte turşu, muz, karpuz, soğan gibi bazı yiyeceklere
karşı istek doğabilir. Çok arzuladığınız bu yiyecekleri
sindirim sisteminde bozukluğa neden olmuyorsa ve
şişmanlamanıza yol açmıyorsa uygun miktarda yemenizde bir
sakınca yoktur.
GEBELİKTE GÜZELLİK
Gebeliğin ortası geldiğinde parlak saçlar, kırmızı yanaklar,
pürüzsüz bir cilt daha da güzel görünümünüzde rol
oynayacaktır. Hormonlardaki artış sizde fiziksel
değişikliklere yol açacaktır. Kendinizi güzel
hissetmediğiniz zamanlar sıkça olacaktır. Ancak sizi üzen
olumsuz değişikliklerin çoğu doğumdan sonra yok olacaktır.
SAÇLAR
Gür ve parlak saçlar gebeliğin size bağladığı olumlu
şeylerden biridir. Bununla birlikte gebelikte saçlar her
zaman güzelleşmeyebilir. Gebelik öncesi özelliklere aşırı
yağlanabilir, kırılabilir, daha kuru görülebilir. Olağandan
daha çok dökülebilir, Yüz ve vücuttaki tüyler daha da
belirgin hale gelebilir.
Ne Yapmalı?
Cildinizi iyice temizlemeli, kuru ise kuruyan bölgeyi
nemlendiricilerle nemlendirmelisiniz. Ayrıca yıkanırken
küvetinize banyo yağı katabilirsiniz.
CİLT RENGİ
Gebelikte cilt renginde koyulaşma görünmesi normaldir.
Benler yara izleri doğum lekeleri genellikle gebelikten
büyüyüp koyulaşabilir. Göbek altından aşağıya doğru
kahverengi bir çizgi belirebilir. Yüzünüzün ve vücudunuzun
belirli yerlerinde kelebek biçimde gebelik maskesi denen
kahverengi bir leke oluşabilir. Bu doğumdan sonra tümüyle
gideceği için kaygılanmanıza gerek yoktur.
Ne yapmalı?
Fazla güneş ışığından sakınmalısınız.
Güneşe karşı koruyucu krem, güneş gözlüğü kullanabilirsiniz.
Gebelik maskesini kozmetik ürünleriyle yok edemezsiniz.
TIRNAKLAR
Gebelik süresince tırnaklar, diğer zamanlarda olduğundan
daha kolay kırılabilir.
Ne yapmalı?
Ev yada bahçe işlerinde eldiven kullanmalısınız.
GEBELİK SÜRESİNCE GİYECEKLERİNİZ
Gebeliğin genellikle beşinci, hatta altıncı ayına kadar bol
olan normal giysileriniz kullanabilirsiniz. Yine de birkaç
yeni giysi moralinizi yükseltecektir. Üstelik bunların özel
gebe giysisi olmasına da gerek yoktur. Hoşunuza giden,
çekici, rahat, yıkanması kolay giysiler işinizi görecektir.
NE GİYMELİ?
Gebelikte kendinizi sıcağa karşı daha duyarlı
hissedebilirsiniz. Bu nedenli sentetik olmayan, pamuklu,
bol, hafif giysiler giyinmelisiniz. Belinizi sıkan ya da
bacaklardaki kan akımını engelleyen (sıkı, diz üstü çorap
gibi) giysilerden sakınmalısınız.
Rahat alçak topuklu ayakkabılar giyinmeniz zorunludur.
Bütünüyle düz topuklardan kaçının. Gebeliğin sonuna doğru
bağlamakta zorluk çekeceğiniz için bağcıklı ayakkabılarda
pek önerilmez.
GİYİM KUŞAM
Okul önlüğü tipi tek parçalı giysiler rahat ve
kullanışlıdır. Serin günlerde içine bir tişört
giyebilirsiniz. Karnınız büyüdükçe eteğin arkadan sarkmaması
için önceden açılacak payı olmasına dikkat edin. Gebe
giysilerinde etek bu amaçla önce 2,5 cm. uzun tutulur.
? Bol gömlekler, tişörtler ve eşofman üstleri rahat hareket
etmenizi sağlar. Üstelik bunları doğumdan sonrada
giyebilirsiniz.
? Kol altları ve göğüsler bol olan giysileri seçin çünkü
memeleriniz gittikçe büyüyecektir.
? Önden açılabilir olması bebeğinize süt verirken kolaylık
sağlayacaktır.
? Beli sıkan kemer yada büzgü olmamasına dikkat ediniz.
LASTİKSİZ
Eşofmanların belini karnınız büyüdükçe gevşetebilirsiniz.
SIKMAYAN PANTOLONLAR
Eşofman pantolonları ile rahat edersiniz. Lastiği çıkartıp
yerine kordon takarsanız belini de büyüyen karnınıza göre
ayarlayabilirsiniz.
BEBEĞİNİZE GEREKLİ MALZEMELER
Bebeğinize gereken malzemeleri şimdiden alın, diğerlerini
sonradan tamamlayabilirsiniz.
GEREKLİ MALZEMELER
? Bebeğinizin içinde uyuyabileceği bebek arabası ya da bebek
sepeti
? Yatak takımları
? Yumuşak bir battaniye
? Varsa bebeğiniz için bir bebek oturağı
? İki yumuşak havlu
? Altını değiştirirken sereceğiniz kalınca örtü ya da ince
minder
? Bebek bezleri ve bunları değiştirmede kullanılan malzeme
? Bebeği biberonla besleyecekseniz şişe, emzik gibi malzeme
GEREKLİ GİYSELER
? Bebeğinizin boyu 60 cm’ye yakın olacaktır.
? 6 geniş yakalı fanila
? 8 tulum
? 2 hırka
? 3 pijama
? 2 çift yumuşak çorap
? Güneş aşlığı ve yün bir başlık
Seçtiğiniz giyseler, boyundan
aşağı ve aşağıda çıtçıtlarla kapanmalıdır.
AKLINIZA TAKILANLAR
Her hastanenin kuralları ve işleyiş tarzları farklı
olduğundan aklınıza takılan soruları önceden doktorunuza
sormalısınız. Pek çoğu yanlış olsa da doğumla ilgili bir çok
ön yargı aklınızı kurcalıyor olabilir. Doğum olayı ile
ilgili aklınıza takılan her soruyu doktorunuza sorarak en
doğru bilgileri edinebilirsiniz.
SANCILAR SIRASINDA
? Doğum sırasında eşim ya da bir yakınım yanımda bulunabilir
mi?
? Yoksa yanımdakilerin doğum odasından çıkması istenecek mi?
? Doğum ağrıları başladıktan sonra istediğim gibi hareket
edebilir miyim?
? Hastanenin ağrı dindirme, bebeğin kalp atışlarını
elektronik olarak dinlenmesi ve yapay sancı konularında
uygulamalar nasıldır?
? Ağrı giderilmesi için seçeneklerim nelerdir?
DOĞUM SIRASINDA
? Doğum sırasında istediğim gibi yatabilir miyim?
? Dikişli doğum, sezaryen ve yapay ağrı vererek doğum
yaptırma konularında hastanenin uygulamaları nasıldır?
DOĞUM SONRASI
? Hastanede ne kadar süre kalacağım?
? Bebeğim geçe gündüz yanımda kalabilecek mi?
? Eşim dilediği zaman beni ziyarete gelebilecek mi?
? Özel bebek bakım bölümü var mı?
? Yoksa bebeğime tedavi gerekirse nereye götürülecek?
ANNE SÜTÜ EŞSİZDİR
Çağımızda tıbbın bebek beslenmesinin ilk 12 aylık dönemi
için öngördüğü gıda tartışmasız anne sütüdür.
Emzirmede bebeğin annesi ile arasındaki sevgi dolu sıcak bir
ilişkinin başlangıcıdır. Duygusal bağın kurulmasında çok
önemli bir yer tutmanın yanı sıra anne sütü bebek için en
mükemmel besindir.
NEDEN ANNE SÜTÜ
? Bebeğin yüksek IQ’ ya sahip olmasını sağlar.
? Bebeğin zihinsel, fiziksel ve ruhsal gelişimi için en
uygun besindir.
? Bebeğin diş ve çene hastalıklarından, ileri yaşlarda
görülebilecek damar sertliği tansiyon şişmanlık gibi
rahatsızlıklardan korur.
? Bebeğin sosyal ilişkileri güçlü, dışa dönük erişkin adayı
olmasında çok önemli rol oynar.
? Bebeğin başta ishal olmak üzere zatüre, grip idrar yolları
enfeksiyonları vb. mikrobik hastalıklardan korur.
? İlk 6 ayda bebeğin tüm besin ihtiyaçlarını karşılar.
EMZİRME
Emzirmede başarı doğru zaman ve doğru pozisyonla sağlanır.
Doğumdan kısa süre sonra mümkünse 1 saat içinde emzirmeye
başlanmalıdır. Emzirmenin sağlıklı başlaması ve devamı için
bebeğin annenin yanında kalması çok önemlidir.
Unutulmamalıdır ki bebek ne kadar sık ve çok emer ise
annedeki süt üretimi o oranda artacaktır.
HER HAFTA KİLONUZU KONTROL ETTİRİN
En az haftada bir defa olmak üzere düzenli tartılın.
Tartılma işini sabahları aç karnına yapın.
Ayda ortalama 1 kg’lık bir artışın üzerine çıkmamanız
gerektiğini hatırınızda tutun.
Özellikle el ve ayaklarda şişme görünüyorsa, aşırı kilo
artışını derhal doktorunuza bildiriniz. Aynı şekilde
kilonuzda belirgin bir düşüş olursa yine doktorunuzu
durumunuzdan haberdar edin.

Tüm Hakları Saklıdır..Onuncuköy Web Design |